Ջուլիետա Ստեփանյանը հայ բեմարվեստի ամենաբնույթ և հիշվող ներկայացուցիչներից է՝ իր հզոր ներաշխարհով, անկեղծ խաղով և արվեստին լիակատար նվիրվածությամբ։ Նրա անունը հայ թատրոնի և կինոյի պատմության մեջ հնչում է որպես տաղանդի, կանացի խառնվածքի և հոգեբանական խորության խորհրդանիշ։
Նա ծնվել է 1951 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Լենինականում։ Մանկությունը անցել է արվեստասեր միջավայրում, որտեղ վաղ հասակից դրսևորել է բեմական տաղանդ։ Դպրոցական տարիներին մասնակցել է համույթների և դրամատիկական խմբակների գործունեությանը, որոնք էլ որոշիչ դարձան նրա հետագա մասնագիտական ուղու համար։
Այսօր Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Ջուլիետա Ստեփանյանի 74-ամյակն է:
Ավարտելով դպրոցը՝ Ջուլիետան ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներն անցել են անսպառ հետաքրքրասիրությամբ և աշխատանքային կարգապահությամբ․ նա երբեք չի բավարարվել միայն դասարանային պարապմունքներով, այլ մշտապես որոնել է նոր ձևեր և արտահայտչական միջոցներ։ Այս շրջանում ձևավորվեց նրա բեմական մտածողության հիմքը՝ անկեղծության, հոգեբանական ճշգրտության և կերպարի ներքին տրամաբանության վրա հիմնված խաղը։
Իր առաջին մասնագիտական քայլերը Ջուլիետա Ստեփանյանը կատարել է Մ. Գորկու անվան պետական դրամատիկական թատրոնում՝ Ստեփանակերտում։ Տասնամյակներ շարունակ նա այնտեղ մարմնավորել է ամենատարբեր բնավորություններ՝ դասական ու ժամանակակից հերոսուհիներից մինչև լռակյաց, բայց ներքին խորությամբ լի կանայք։ Դերերը հաճախ տարբերվել են միմյանցից, սակայն բոլորում եղել է մի ընդհանուր գիծ՝ մարդկային ճշմարտությունը։
Հետագայում նա հանդես է եկել նաև Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնում՝ Վանաձորում։ Իսկ 1990-ականների սկզբին, երբ մշակութային կյանքը դժվարին շրջափուլում էր, Ստեփանյանը որոշեց բացել նոր էջ և մեկնել արտերկիր։ Տարիներ շարունակ աշխատելով Լեհաստանում՝ Յան Կոխանովսկու անվան պետական դրամատիկական թատրոնում, նա յուրահատուկ փորձ է ձեռք բերել եվրոպական բեմական դպրոցից՝ ուսումնասիրելով դերասանի և հանդիսատեսի փոխազդեցության հոգեբանական նրբերանգները։ Այդ շրջանի փորձառությունը հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա խաղաոճի վրա՝ դարձնելով այն ավելի հավասարակշռված, փիլիսոփայական և ընդգծված մարդկային։
2004 թվականին Ջուլիետա Ստեփանյանը վերադարձավ Հայաստան և միացավ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնին՝ շարունակելով իր ստեղծագործական կյանքը արդեն մայրաքաղաքում։ Նրա բեմական ներկայությունը դարձավ մշտապես սպասված իրադարձություն․ հանդիսատեսը սիրեց նրա անկեղծությունը, հուզական խորը շերտերը և կերպարի հետ ամբողջությամբ միաձուլվելու կարողությունը։
Բեմից բացի, Ջուլիետա Ստեփանյանը աչքի է ընկել նաև կինոյում։ Նա նկարահանվել է մի շարք հայկական ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում՝ իր դերերով բերելով նույն թատերական ճշմարտացիությունը։ Նրա մասնակցությամբ աշխատանքներից կարելի է նշել «Անիծվածները», «Քայլ ձիով», «Երևան ջան», «Նռան հատիկ» և այլ նախագծեր։ Յուրաքանչյուր դերում նա պահպանել է իր արվեստի հիմնական գիծը՝ առանց չափազանցումների, առանց ձևականության՝ ներկայացնելով իրական մարդուն իր ցավերով ու ուրախություններով։
1991 թվականին նրան շնորհվեց «Հայաստանի վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչումը՝ բեմարվեստին տասնամյակներով նվիրվածության համար։ Նրա խաղաոճը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական գծագրությամբ, խոսքի ճշգրիտ չափով և բնականությամբ, ինչը թույլ է տալիս նրան հուզել և ներշնչել հանդիսատեսին։
Ստեփանյանը հաճախ է նշել, որ դերասանը չի կարող միայն արտահայտել զգացմունքները, նա պարտավոր է ապրեցնել դրանք՝ «մինչև հոգու վերջին մանրաթելը»։ Նրա համոզմամբ՝ դերասանի ամենակարևոր գործիքը ոչ թե ձայնն է կամ շարժումը, այլ սիրտը։ Այս սկզբունքով նա ապրել է իր ամբողջ բեմական կյանքը։
Արվեստի կողքին Ջուլիետա Ստեփանյանը հայտնի է նաև իր մարդկային ազնվությամբ։ Նա երբեք չի խուսափել խոսել կյանքի դժվարությունների մասին, ընդգծելով, որ յուրաքանչյուր ցավ կարող է դառնալ ստեղծագործական ուժ։ Իր հարցազրույցներում հաճախ է ասում․ «Թատրոնը իմ հենարանն է, այն ինձ ուժ է տալիս ապրել»։
Այսօր՝ 70 անց, նա շարունակում է մնալ նույնքան կենդանի, ստեղծագործ և պահանջված։ Նրա ներկայությունը հայկական թատրոնում ոչ միայն հիշեցնում է ավանդույթի շարունակականությունը, այլ նաև խորհրդանշում է տաղանդի ու նվիրումի հաղթանակը։
Ջուլիետա Ստեփանյանը դասվում է այն արվեստագետների շարքին, ովքեր չեն սահմանափակվում միայն մասնագիտությամբ․ նա գաղափար է, օրինակ և հավատ արվեստի զորության նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործական ուղին վկայում է, որ իսկական դերասանը չի ծերանում՝ նա պարզապես փոխում է իր կերպարը, իր աշխարհը և շարունակում է հուզել մարդկանց՝ նույն ջերմությամբ, ինչ առաջին օրերին
