Երբ Հայաստանում տարածվեց լուրը երեք տարեկան Տիգրանի մասին, երկիրը ցնցվեց։ Տղան, ով դեռ պիտի մանկության ամենապարզ ուրախությունները բացահայտեր, դարձավ անիմանալի դաժանության զոհ։ Սակայն այս ողբերգության ստվերում մնացին նաև նրա փոքրիկ եղբայրներն ու քույրը՝ լռության և սարսափի մեջ կորած։ Նրանք էին ամենամեծ վկաները այն ցավի, որը բաժանեց ընտանիքը և փոխեց նրանց ամբողջ կյանքը։
Տիգրանի կորստից հետո հետո երեխաները տեղափոխվեցին Հայ օգնության ֆոնդի (ՀՕՖ) Երեխաների պաշտպանության կենտրոն։ Նրանց ներկայիս հոգեբանական վիճակը, ըստ ՀՕՖ-ի ղեկավարության, չափազանց ծանր է։ Կենտրոնի ղեկավար Միրա Անտոնյանի խոսքով՝ երեխաները գտնվել են խոր սթրեսի մեջ՝ ոչ միայն եղբոր կորստից, այլև տեղի ունեցածի շուրջ առաջացած աղմուկից, անընդհատ հարցաքննություններից և անհանգիստ միջավայրից։
«Մենք փորձում ենք նրանց ապահովել ամենակարևոր բանով՝ հանգիստ մթնոլորտով և հոգատարությամբ։ Այս երեխաները պետք է զգան, որ իրենց վտանգ այլևս չի սպառնում, որ իրենց չեն դատապարտում և չեն հարցաքննում։ Նրանք հիմա ապրում են սարսափի հետևանքները, և դրա բուժումը պահանջում է ժամանակ ու համբերություն», – ասել է Անտոնյանը։
Երեխաներից ամենամեծը մոտ 12 տարեկան է, ամենափոքրինը՝ ընդամենը հինգ։ Նրանք բոլորը ներկայումս գտնվում են մասնագետների հսկողության տակ․ հոգեբաններ, սոցիալական աշխատողներ և բժիշկներ ամեն օր աշխատում են նրանց հետ՝ վերականգնելու մանկության բնական զգացողությունները։
Անտոնյանի խոսքով՝ սկզբնական շրջանում երեխաները խուսափում էին խոսել, իրենց պահում էին փակված ու լուռ։ Նրանց մոտ նկատվել էին վախի և տագնապի ուժեղ նշաններ՝ հատկապես երբ լսում էին բարձր ձայներ կամ հիշեցնում էին տունը։ Սակայն աստիճանաբար, ապահով միջավայրում, նրանք սկսել են բացվել, նկարել, խաղալ և շփվել մյուս երեխաների հետ։
ՀՕՖ-ի կենտրոնում ստեղծվել է հատուկ ծրագիր՝ նրանց վերականգնման համար։ Ծրագիրը ներառում է անհատական հոգեբանական աջակցություն, խմբային խաղեր, արտ-թերապիա և կրթական զբաղմունքներ։ «Երեխաները պետք է նորից սովորեն վստահել մարդկանց, իրենց շրջապատին։ Դա հնարավոր է միայն սիրո և ընդունման միջոցով», – ընդգծել է կենտրոնի աշխատակազմը։
Երեխաների ճակատագիրը դեռ հստակ որոշված չէ։ Մինչ իրավապահ մարմինները շարունակում են քննել Տիգրանի սպանության գործը, որոշվել է, որ երեխաները կմնան ՀՕՖ-ի հոգատարության ներքո այնքան ժամանակ, մինչև հնարավոր լինի նրանց ապահով վերադարձն ընտանիքային կամ խնամակալական միջավայր։ Քննիչ մարմինների նախնական վարկածով՝ Տիգրանի սպանության մեջ կասկածվում է հայրն, ինչը առավել խոր ցավ է պատճառել ընտանիքի մնացած անդամներին։
Այս ամենի ֆոնին ՀՕՖ-ի աշխատակիցները խոսում են ոչ միայն երեխաների, այլև հասարակության պատասխանատվության մասին։ Նրանք ընդգծում են, որ այս երեխաները չպետք է հիշվեն միայն որպես զոհեր, այլ որպես փոքրիկներ, որոնց անհրաժեշտ է աջակցել՝ որպեսզի հաղթահարեն իրենց ապրած դժոխքը և վերագտնեն մանկության հավատը։
Միրա Անտոնյանը պատմել է նաև, որ երեխաների առաջին օրերն իրենց կենտրոնում եղել են լարված։ Նրանք վախենում էին քնել միայնակ, միմյանց ձեռքից չէին բաց թողնում, իսկ ամենափոքրիկը հաճախ արթնանում էր գիշերը՝ լացելով եղբոր անունը։ Նման պահերին հոգեբաններն աշխատում էին ոչ թե խոսքերով, այլ ներկայությամբ․ նստում էին նրանց կողքին, պահում ձեռքից, թույլ տալիս լաց լինել։
Նշվում է, որ երեխաների վիճակը դանդաղ, բայց կայունորեն բարելավվում է։ Հիմա նրանք արդեն մասնակցում են կենտրոնի առօրյային՝ նկարում են, մասնակցում երգի և խաղի դասերին։ Որոշ երեխաներ սկսել են պատմել իրենց ապրածը, ինչը մասնագետները համարում են առաջին նշանը՝ սրտի փակվածությունը բացելու ճանապարհին։
ՀՕՖ-ի կենտրոնում երեխաներին տրամադրվել են նաև հագուստ, խաղալիքներ և գրքեր։ Կազմակերպությունը հայտարարել է, որ պատրաստ է ապահովել նրանց երկարաժամկետ հոգածությունը, եթե պետությունն ու իրավապահները որոշեն, որ դա ամենաանվտանգ տարբերակն է։
Այս պատմությունը ցավալի հիշեցում է այն մասին, թե որքան խոցելի են երեխաները, երբ մեծահասակները կորցնում են վերահսկողությունը։ Բայց միևնույն ժամանակ՝ սա պատմություն է մարդկային հոգատարության մասին, այն մարդկանց, ովքեր իրենց ժամանակը և սրտը նվիրում են փոքրիկներին նոր կյանք տալու համար։
Այսօր Տիգրանի հիշատակը ապրում է՝ նրա քույրերի և եղբայրների աչքերում, ովքեր փորձում են վերապրել մթության միջով և քայլ առ քայլ գտնել լույսը։ Նրանց կյանքը այլևս նույնը չի լինի, բայց ՀՕՖ-ի աշխատակիցները հավատում են, որ սերը, ժամանակը և հոգատարությունը կարող են դարձնել անհնարինն էլ հնարավոր։
