Նա կանգ առավ, ձեռքերը իր ձախ կողմի սրտին դրած, և մի խորը շունչ քաշեց։ Դահլիճում անդադար լռություն էր՝ կարծես բոլորն էլ զգում էին, որ հենց հիմա, հենց այս պահին, Տաթևը պատրաստվում է խոսել իր մոր մասին։ Նրա ձայնը դողում էր, երբ նա սկսեց խոսել. «Այսօր համերգում կա մեկ մարդ, ում ամենաշատն եմ ուզում տեսնել ներկա… Ես նույնիսկ նրա տեղը առաջին շարքում ազատ եմ թողել… Մայրս…»
Ավելի երկար նա չէր կարողանում շարունակել առանց արցունքները սեղմելու։ Նրա աչքերը լցվեցին հույզերով և սրտի ցավով, և հանդիսատեսը նույնպես զգաց նրա հուզմունքը՝ լուռ ու հանդարտ։ Այդ փոքրիկ ազատ աթոռը առաջին շարքում, հենց բեմի առջև, դարձավ խորհրդանշական. այն մի փոքրիկ, բայց շատ կարևոր վկայություն էր նրա սիրելի մոր ներկայության համար, նույնիսկ եթե նա ֆիզիկապես այնտեղ չէր։
Երգի միջով նա անցավ զգացմունքների ամբողջ սպեկտրով՝ ուրախությունից մինչև տառապանք, կարոտից մինչև սրտի խաղաղություն։ Նրա աչքերից կաթիլներ թափվեցին, որոնք լուսավորվեցին բեմի լույսերի տակ՝ նմանելով փոքրիկ ոսկե աստղերի, որոնք լողում էին օդում։ Կարծես ամեն բառը, ամեն նոտան իր մեջ էր կրում պատմություն՝ նրանց հարաբերությունից, սրտի կապից, այն սիրուց, որը երբեք չի մարում նույնիսկ մահից հետո։
Բոլոր նստարաններում նստած մարդիկ զգացին այդ սերը. ոմանք թաքցրեցին արցունքները, ոմանք լուռ հուզվեցին, իսկ ոմանք, որ շատ էին մոտիկ զգում երաժշտության ուժը, պարզապես փակեցին աչքերը՝ նայելով ոչ միայն բեմին, այլև սեփական հիշողություններին ու կորուստներին։ Տաթևի կատարումը միաժամանակ անձնական ու համընդհանուր էր՝ այն զգացմունքների, ցավի և սիրո միախառնություն, որը հասնում է յուրաքանչյուր լսողի սրտին։
Երգի ավարտին Տաթևը մի քանի վայրկյան կանգնեց, ձեռքերը սրտին դրած, և բեմը լռեց՝ միայն լույսերի մեղմ շողը և նրա շնչառության ձայնը զգացվում էին։ Նա նայեց առաջին շարքի դատարկ աթոռին, կարծես ուզում էր համոզվել, որ մայրը զգում է այդ պահը, որ նա ներկա է հոգով։ Այդ վայրկյանը դարձավ խորհրդանշական՝ բոլորի համար, որ կորուստն իրական է, բայց սիրո հիշողությունները հավերժ են։
Տաթևը զգաց, որ այս կատարումը այլ էր. նա միահյուսեց իր ցավը, կարոտը և սիրո հիշողությունները մի ակնթարթում, և այդ ակնթարթը թարմացրեց նրա ներքին ուժը՝ շարունակելու երգել, շարունակելու հիշել և փոխանցել սիրո ուժը իր հանդիսատեսին։
Երբ վերջապես վերջին նոտան դադարեց, ողջ դահլիճը ոտքի կանգնեց, ուրվագծելով հուզմունքը և գնահատանքը։ Տաթևի արցունքները դեռ թափվում էին, բայց նրա աչքերը սկսեցին փայլել՝ այլևս ոչ միայն տառապանքով, այլև ուժով և խաղաղությամբ։ Նա գիտեր, որ մայրը միշտ կլիներ իր ներսում, միշտ ուղեկցելու էր իր երաժշտությանը և նրա ուղին այս աշխարհում։
Տաթևը այն երիտասարդուհին է, ում արցունքները և երգը միասին դարձնում են ավելի զորեղ, ավելի մարդասիրական, ավելի սերտ կապված յուրաքանչյուր լսողի հետ։ Նրա հուզմունքը բեմից արտացոլվում է ոչ միայն տեսանելի արցունքներով, այլև ձայնի տատանումով, բառերի անկեղծությամբ, և ամեն մի նոտայով՝ փոխանցելով ամեն մի սիրո ու կարոտի զգացողություն, որը նա կրում է իր սրտում։
Եվ երբ լույսերը դանդաղ սկսեցին մարել, Տաթևը մի պահ կանգնեց, հայացքով կտրելով դատարկ աթոռը, և ժպտաց՝ փոքրիկ ժպիտով, որը արտացոլում էր խաղաղություն և սեր. այն սերը, որը ոչ մի կորուստ չի կարող ոչնչացնել։ Այս օրը, այս համերգը, այս կատարումը մնաց յուրաքանչյուրի սրտում՝ որպես հիշողություն, որ սերը երբեք չի մահանում, և որ երաժշտությունը կարող է փոխարինել անգամ ամենաթույլ բառերին։
