Հնէաբանները պնդում են, որ 2011 թվականին նրանք Հայաստանում հայտնաբերել են աշխարհի ամենահին գինեգործական սարքը, որը տեղակայված էր Արենի գյուղի մերձակայքում գտնվող քարանձավում:
Կա կարծիք, որ առաջին գինեգործ ազգն ենք։ Հայաստանը հարուստ է կրոնական կենտրոններով. Երկար պատմություն ունեցող վանքերից մինչև տաճարների ավերակներ: Շախմատը դպրոցական գրաֆիկի մի մասն է։
Սա բացատրում է այն փաստը, որ հայերը շատ ուժեղ են շախմատում: Խորհրդային Միությունից անկախություն ձեռք բերելուց հետո երկիրը սկսեց առաջատար լինել այս մարզաձեւում. Տղամարդկանց հավաքականը միաժամանակ նվաճեց Եվրոպայի առաջնությունը (1999), աշխարհի առաջնությունը (2011) և մի քանի շախմատային օլիմպիադաներ (2006, 2008, 2012):
Կանանց հավաքականը դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն (2003):1915-ին Օսմանյան կառավարությունը կազմակերպեց մեկուկես միլիոն հայերի սիստեմատիկ բնաջնջում, որը կոչվում է Հայոց Եղեռն:
Օսմանյան կայսրության ժառանգորդ դարձած Թուրքիան հերքում է փաստը, բայց 28 երկրների կառավարություններ, այդ թվում ՝ Մեծ Բրիտանիան, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան, դա ճանաչեցին:
