Այսօր՝ 2025 թվականի հունիսի 24-ին, հայ արվեստը կորցրեց իր լուսավոր զավակը՝ ՀՀ ժողովրդական արտիստ Գուժ Մանուկյանին, ով կյանքից հեռացավ 88 տարեկան հասակում։ Գուժ Մանուկյանի մահը մեծ կորուստ է հայկական մշակույթի և թատերական արվեստի համար, որի կարիքը միշտ զգացվում է մեր ժամանակներում։
Գուժ Մանուկյանը մի ամբողջ դարաշրջան ներկայացնող արտիստ էր, ով իր տաղանդով, աշխատանքային անթիվ ժամերով և անմնացորդ նվիրումով դարձավ հայ թատրոնի ու կինոյի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ Նրա մասնակցությամբ ստեղծված դերերը խոր հետք են թողել հայ հանդիսատեսի հիշողության մեջ, և նրա արվեստը շարունակում է ազդել նաև այսօր, երբ նոր սերունդներ են ծավալում իրենց ստեղծագործական ուղին։
Ծնվելով միջնակարգ ընտանիքում, Գուժ Մանուկյանը վաղ տարիքում տիրացավ արվեստին, և նրա ճանապարհը սկզբից արդեն պարզ էր։ Իր լավագույն տարիներին նա խաղացել է բազմաթիվ թատերական ներկայացումներում, նաև նկարահանվել հայ կինոյի ոսկե դարաշրջանի հայտնի ֆիլմերում, որտեղ իր դերը միշտ առանձնանում էր արտահայտչականությամբ, խորը զգացմունքներով և անսպառ ուժով։ Նրա ձայնը, շարժումները և արտահայտված զգացմունքները դարձան չափանիշներ շատ դերասանների համար։
Գուժ Մանուկյանի արվեստը հայտնի էր իր բազմազանությամբ։ Նա կարողանում էր հանդես գալ թե դրամատիկ, թե կատակերգական դերերում, միշտ գտնելով կերպարին հատուկ ոճը։ Նրա շնորհիվ հայ թատրոնը դարձրեց իրադարձություն՝ հանդիսատեսի սրտին ու հոգուն առնչվող, միշտ ժամանակակից և արդիական։
Ավելին, Գուժ Մանուկյանը նշանակալի էր նաև որպես մանկավարժ և թատրոնի մատուցող։ Տասնամյակներ շարունակ նա կրթել ու հղկել է երիտասարդ դերասանների սերունդներ, փոխանցելով իր վարպետությունը, ոգին և աշխատանքային խստությունը։ Նրա ուսանողները հիշում են նրան որպես խիստ, բայց նաև սիրող և քաջալերող ուսուցիչ, որը անկեղծ էր պահանջկոտ և միշտ ձգտում էր բարձր արդյունքների։
Իր երկարատև ստեղծագործական ուղու ընթացքում Գուժ Մանուկյանը արժանացել է բազմաթիվ պետական և հասարակական բարձրագույն պարգևների, այդ թվում՝ ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը, որը կրում էր պատվով։ Նա պատիվ էր հայ մշակույթի աշխարհին և խորհրդանշում էր հայի ստեղծագործ ոգին ու հոգևոր ուժը։
Այսօր, երբ մեր կողքը չկա Գուժ Մանուկյանը, հայ արվեստի համայնքը խոր ցավով է հիշում նրա անմնացորդ նվիրումը։ Նրա ժառանգությունը կշարունակի ապրել թատրոններում, կինեմատոգրաֆներում, սրտերում և մտքերում։ Նա մեզ սովորեցրեց, որ արվեստը ոչ միայն տեսողական հաճույք է, այլև մարդկանց միավորելու, սրտերը փոխելու և պատմությունները հավերժացնելու հզոր միջոց։
Արվեստասերները, հասարակական գործիչներն ու լայն հանրությունը այսօր հարգանքի տուրք են մատուցում նրա հիշատակին՝ արտահայտելով սգո և խոնարհում, բայց նաև երախտագիտություն նրա կյանքի ու գործի համար։ Նրա դերերը շարունակում են հնչել, իսկ իր ներկայությունը զգացվում է յուրաքանչյուր հայի սրտում, ով երբևէ ժպտացել, արտասվել կամ մտածել է նրա բեմական կերպարների հետ։
Գուժ Մանուկյանը դարձավ օրինակ բարդ, բայց գեղեցիկ կյանքի, երբ մարդ կարող է տարիներով պահպանել հավատարմություն իր գործին, զարգացնել արվեստը և դառնալ ազգի ոգեշնչման աղբյուր։ Այսօր մենք նշում ենք ոչ միայն նրա մահը, այլև նրա կյանքի տոնակատարությունը՝ հիշելով տաղանդավոր մի մարդու, ով դարավոր ժառանգություն թողեց մեզ։
Նրա մահը ցավալի կորուստ է բոլորիս համար, սակայն արվեստը, որը նա ստեղծեց, իր անունն ու հոգին միշտ կմնան կենդանի։ Հայ ժողովրդի սրտում Գուժ Մանուկյանը կմնա որպես լույս ու հույս, օրինակ այն բանի, թե ինչպես կարելի է կյանքը նվիրել արվեստին ու մարդկանց:
