Վերջին օրերին հայկական սոցիալական կայքերում եւ հաղորդակցական խմբերում արագ են տարածվում տեղեկություններ՝ թե ռաբիզ ուղղության հայտնի երգիչ Վարդանիկը ծանր առողջական խնդիրների պայմաններում է, նույնիսկ փոխանցվում են պնդումներ, որ նա ենթարկվել է ինսուլտի: հրապարակումները ուղեկցվում են դրամահավաք կանչերով, շարունակում են խճճել հարցերի հյուսքը եւ հարուցում են հանրային մտահոգություն։ Սակայն, երբ նման լուրերն անհետաձգելի հոգեկան արձագանքի մթնոլորտ են ստեղծում, կարևոր է առանձնացնել փաստը գուշակությունից ու դարձյալ պահանջել համաչափ, հանգամանալից տեղեկատվություն։
Առաջինն ու ամենակարևորը՝ ինչ գիտենք պաշտոնապես։ այս պահի դրությամբ բաց աղբյուրներում՝ հավատքի արժանի բժշկական հայտարարություն կամ վստահելի պետական կամ անկախ լրատվամիջոցների զեկույց, որտեղ կոնկրետ նշել են Վարդանիկի ինսուլտի դեպքի մասին, չի տեղ գտել։ օգտատերերի եւ զտված բովանդակության տեղակայմամբ տարածվող տեսանյութերն ու գրառումները հաճախ ներկայացնում են իրավիճակը շատ ազդանշանային ու սենսացիոն, սակայն դրանցից ոչ բոլորն են ուղեկցված փաստարկիչ տվյալներով։ այսինքն՝ սոցիալական ցանցերի ակտիվությունը դեռ փոխարժեք չի հանդիսանում փաստաբանական հաստատության համար։
Ինչու է նման բան պատահում։ հանրության հետաքրքրությունն ու համացանցային լայվ-տարածողությունը հաճախ արագացնում են անճշտությունների տարածումը։ երբ արիթմետիկորեն համադրելի փոփոխություններ են լինում հանրահայտ մարդու կյանքում՝ նրա փողոցային կերպարն ինքնին դարձնում է թեմա, եւ անմիջապես սկսվում է գայթակղիչ ենթադրությունների ալիք։ գրում են «մարմնի կեսը չի գործում», «լուրջ առողջական խնդիրներ» կամ ուղղակի «օգնություն է անհրաժեշտ»՝ առանց ուղեկից բժշկական փաստաթղթի կամ հիվանդանոցային հաղորդագրության։ նման բնույթի հայտարարությունները ոչ միայն մոլորեցնում են լսարանին, այլեւ կարող են վնասել մարդու բարեկեցությանը. սխալ հաղորդակցությունը հաճախ հանգեցնում է զուտ դրամահավաքի կամ շահարկումների՝ առանց անհրաժեշտ բժշկական վերահսկողության։
Ի՞նչ կարող են լինել իրական պատճառները՝ եթե այնուամենայնիվ թարմացումներ հայտնվեն։ ինսուլտը, որպես բժշկական ախտորոշում, պահանջում է արագ ու բարձրակարգ բժշկական միջամտություն։ այն կարող է հաջորդել բազմաթիվ նախադրյալների՝ բարձր արյան ճնշում, շաքարային դիաբետ, խանգարող արյան թացթվային ցուցանիշներ կամ կյանքային այլ ռիսկային գործոններ։ նույնիսկ եթե սոցիալական հրապարակումներում նշվում է «մարմնի կեսը չի գործում», բժիշկները պետք է հստակացնեն՝ արդյոք դա իրականում ինսուլտի, սրտային խնդիրների կամ այլ նյարդաբանական հարձակման արդյունք է։ բուն ախտորոշումը պետք է հիմնվի նյարդաբանական հետազոտության, նյարդամշտաբական պատկերի (կոմպյուտեր-տոմոգրաֆիա կամ ՄՌՏ) եւ այլ լաբորատոր հետազոտությունների վրա։
Վարդանիկի վերաբերյալ լուրերը մեզ հերթական անգամ հիշեցնում են, թե որքան զգայուն ու խոցելի է հանրային տարածքում շրջանառվող տեղեկատվությունը, երբ այն վերաբերում է մարդու առողջությանը։ Յուրաքանչյուր խոսք, մեկնաբանություն կամ հրապարակում կարող է ուժեղ ազդեցություն թողնել ինչպես նրա ընտանիքի ու հարազատների վրա, այնպես էլ հանրային ընկալման։ Այդ պատճառով՝ մինչ որևէ տեղեկություն տարածելը, մենք բոլորս պարտավոր ենք ստուգել դրա աղբյուրը, համոզվել, որ այն հիմնված է փաստերի վրա, և չդառնալ անգիտակցաբար ապատեղեկատվության տարածող։
Վարդանիկը հայ երաժշտության այն անուններից է, որը երկար տարիներ իր երգերով լցրել է հազարավոր մարդկանց սրտերը։ Նրա խանդավառ ոճը, անկեղծ ժպիտը և բեմական անմիջականությունը դարձել էին մի ամբողջ սերնդի հիշողության մաս։ Հիմա, երբ համացանցում տարածվում են լուրեր նրա առողջական վիճակի վատթարացման մասին, մարդիկ՝ ովքեր մի ժամանակ ուրախացել են նրա երգերով, ցավով են արձագանքում։ Հասարակությունը նրան հիշում է ոչ թե որպես հերթական սկանդալի կերպար, այլ՝ որպես երգիչ, ով բեմում իր ամբողջ հոգին էր դնում յուրաքանչյուր երգի մեջ։
Եթե լուրերը նրա հիվանդության մասին ճիշտ են, ապա սա այն պահն է, երբ բոլորս պետք է մի կողմ դնենք դատողությունները և հիշենք, թե որքան ուրախություն է այս մարդը նվիրել մեզ։ Վարդանիկը միշտ եղել է ժողովրդի երգիչը՝ պարզ, բաց, մարդկային։ Հիմա էլ ժողովուրդը կարող է լինել նրա կողքին՝ բարեմաղթանքներով, ուշադրությամբ և անկեղծ մտահոգությամբ։
