Այն օրը, երբ իմ փոքր քույրը՝ Լիանան, կորավ մեր գյուղական խնջույքի ժամանակ, թվում էր՝ նույնիսկ երկինքը փոխեց իր տրամադրությունը՝ մինչ որևէ մեկը կհասցներ հասկանալ, թե ինչ է կատարվում։ Ամեն ինչ այնքան խաղաղ էր սկսվել, բայց մի քանի վայրկյանում այդ խաղաղությունը կարծես կտրվեց անտեսանելի ։
Մենք գտնվում էինք լճի մոտ, անտառի հետևում թաքնված մի հանգիստ վայրում, որտեղ գյուղի մարդիկ սովորաբար հավաքվում էին՝ միասին հաց ու թեյ կիսելու, երաժշտություն լսելու և օրը վայելելու համար։ Լիանան ընդամենը վեց տարեկան է՝ անհանգիստ, միշտ շարժման մեջ, միշտ ինչ-որ նոր բան գտնելու ցանկությամբ։ Նա կամ ծաղիկներ էր որոնում, կամ հարթ քարեր էր հավաքում, կամ պարզապես վազում էր այնպես, կարծես աշխարհը իր համար անսահման խաղահրապարակ լիներ։
Մի պահ նա նստած էր հին փայտե նստարանի կողքին ու ծիծաղում էր, իսկ հաջորդ պահին մայրս արդեն բարձրաձայն կանչում էր նրա անունը՝ այնպիսի ձայնով, որը ես երբեք նախկինում չէի լսել նրա շուրթերից։
Ես, եղբայրներս՝ Արմանն ու Լևոնը, առանց մտածելու վազեցինք դեպի ծառերի կողմը։ Սկզբում պարզապես կանչում էինք նրա անունը, հետո ձայները ավելի բարձրացան, իսկ անտառի քամին սկսեց շարժել ճյուղերը այնպես, կարծես փորձում էր մեզ խաբել։
Շուտով սկսեց անձրևել։ Սկզբում թույլ, հետո ավելի հաստ կաթիլներով, որոնք արագ թրջեցին հողը և դարձան սայթաքուն։ Ճանապարհը մթացավ, և ամեն քայլը դարձավ դժվար։ Մենք որոնում էինք ամեն թփի տակ, յուրաքանչյուր ծառի շուրջ, դատարկ նստարանների մոտ, փոքրիկ կամրջակի կողմում և լճի եզրով։ Յուրաքանչյուր փոքր ձայն ստիպում էր սիրտս ուժգին թփթփալ։
Ինձ թվում էր, որ նա պարզապես մոտ է, որ մի անկյունում թաքնված է ու վախեցած, և որ ցանկացած վայրկյան մենք նրան կգտնենք։
Այդ պահին մեր շունը եկավ, կարծես զգում էր ինչ է կատարվում։
Նրա աչքերում կար անսովոր լրջություն և կենտրոնացում։ Նա չհաչեց, չվախեցավ մեզանից։ Պարզապես գլուխը իջեցրեց գետնին և սկսեց հոտոտել խոնավ խոտը՝ արագ, նպատակային շարժումներով։
Լևոնը շշնջաց, որ պետք է հետևենք նրան։ Մենք կանգնած էինք մի պահ անորոշ, բայց շուտով շունը սկսեց շարժվել դեպի լճի կողմը։
Նա կանգ առավ մի հին ուռենու մոտ, որի արմատները դուրս էին եկել հողից և ընկել էին դեպի ջուրը։ Շունը սկսեց քաշել թաց տերևները, հոտոտել, պտտվել, կարծես ինչ-որ բան էր գտել, որը միայն ինքը կարող էր զգալ։ Հետո նա հանկարծակի կռացավ ու ատամներով ինչ-որ փոքր բան դուրս բերեց արմատների արանքից։
Երբ նա շրջվեց դեպի մեզ, սիրտս կարծես կանգ առավ։
Նրա բերանում Լիանայի փոքրիկ, վարդագույն կոշիկն էր։
Մի պահ բոլորս քարացանք։ Արմանը դանդաղ վերցրեց կոշիկը՝ ձեռքերն ամբողջովին դողում էին։ Ուղեղումս հազարավոր վատ մտքեր սկսեցին պտտվել, բայց ստիպում էի ինձ չկորցնել վերահսկողությունը։
Շունը նայեց մեզ, հետո կրկին դեպի անտառը։ Նա մի քանի քայլ առաջ գնաց, կանգ առավ ու կարծես սպասեց։ Այդ պահին ես հասկացա՝ նա չի ցույց տալիս վերջը… նա ցույց է տալիս ճանապարհի սկիզբը։
Մենք սկսեցինք հետևել նրան։
Նա մեզ տարավ նեղ արահետով, որը գրեթե չէր երևում բարձր խոտերի ու կախված ճյուղերի հետևում։ Անձրևը շարունակում էր թափվել, իսկ անտառը դարձել էր մութ ու խոնավ։ Շունը գնում էր հոտոտելով գետինը, հետո նորից առաջ շարժվելով։ Երբեմն նա շրջվում էր՝ համոզվելու, որ մենք հետևում ենք։
Մի քանի րոպե անց հասանք մի փոքր բաց տարածք՝ լճի մյուս կողմում։ Այնտեղ ամեն ինչ լուռ էր, նույնիսկ անձրևի ձայնը կարծես մեղմացել էր։
Ու հենց այդտեղ՝ ընկած ծառի մոտ, մամուռի մեջ, մենք տեսանք նրան։
Լիանան նստած էր անշարժ։ Նրա հագուստը թրջված էր, մի ոտքը բոբիկ, և ձեռքը դրած էր տերևների վրա։ Երբ կանչեցինք նրա անունը, մենք բոլորս վազեցինք նրա կողմը։ Նրա դեմքը գունատ էր, բայց նա դեռ կենդանի էր։
Այդ պահի զգացողությունը բառերով հնարավոր չէ նկարագրել՝ դա միաժամանակ վախ էր, թեթևություն և անսահման շնորհակալություն։
Արմանը հանեց իր բաճկոնը ու փաթաթեց նրան, իսկ Լևոնը անմիջապես օգնություն կանչեց։
Շունը նստեց նրա կողքին ու գլուխը դրեց նրա ձեռքի մոտ՝ հանգիստ, առանց վախի։
Լիանան աչքերը քիչ բացեց ու շատ թույլ շշնջաց մի բառ։ Սկզբում մտածեցի՝ մեր անուններից մեկն է, բայց սխալվում էի։
Նա ասաց՝ «Միլո»։
Այդ պահին շան ականջները բարձրացան, իսկ պոչը դանդաղ շարժվեց՝ կարծես նա հենց այդ բառին էր սպասել ամբողջ ընթացքում։
Հիվանդանոցում բժիշկներն ասացին, որ նա պարզապես ուժեղ վախեցել էր, թրջվել ու հոգնել, բայց վտանգավոր բան չկար։ Նա կապրի։
Մայրս նստած էր մահճակալի կողքին ու լուռ լաց էր լինում՝ ամուր բռնած նրա ձեռքը, կարծես վախենում էր նորից կորցնել։ Հայրս կանգնած էր դռան մոտ՝ անխոս, ծանր հայացքով։
Իսկ շունը՝ Միլոն, սպասում էր դրսում՝ հիվանդանոցի մուտքի մոտ։ Ոչ մի կերպ չէր հեռանում։ Երբ դուռը բացվում էր, նա անմիջապես բարձրացնում էր գլուխը՝ հույսով նայելով ներս։
