Ես արդեն երկար ժամանակ է, ինչ գալիս էի այդ այգի։ Սկզբում դա ընդամենը սովորություն էր դարձել՝ աշխատանքից հետո մի փոքր քայլել, գլուխս հանգստացնել, հետո էլ ճանապարհին մի քանի շների կերակրել։ Չկար որևէ մեծ իմաստ այդ ամենի մեջ։ Կամ գուցե կար, բայց ես չէի փորձում այն հասկանալ։ Պարզապես անում էի։
Ամեն օր գրեթե նույն ժամին էի գալիս։ Նույն արահետը, նույն ծառերը, նույն լռությունը։ Ժամանակի ընթացքում ես սկսեցի ճանաչել շներին։ Նրանք էլ՝ ինձ։ Ոմանք ավելի մոտենում էին, ոմանք հեռվից էին հետևում, բայց մի բան հաստատ էր՝ նրանք գիտեին, թե երբ եմ գալու։
Այդ երեկոն նույնպես սկսվեց սովորականի պես։ Արևը արդեն իջնում էր, օդը մի քիչ սառը էր, բայց հաճելի։ Ես քայլում էի իմ սովորական ճանապարհով՝ ձեռքումս կերակրի ամանը, ու արդեն հեռվից տեսա նրան։ Նա առաջինն էր միշտ հայտնվում։ Չէի կարող ասել՝ ինչու հենց նա, բայց այդպես էր։
Նա առանձնահատուկ շուն էր։ Ոչ այնքան տեսքով, որքան պահվածքով։ Նրա մեջ ինչ-որ հանգստություն կար, ինչ-որ գիտակցվածություն, որը սովորաբար կենդանիների մեջ հազվադեպ ես նկատում։ Երբ մոտեցավ, ես կանգ առա, ծնկեցի ու դրեցի ամանը նրա առաջ։
Նա, ինչպես միշտ, չշտապեց։ Մի պահ կանգնեց, նայեց ինձ, հետո՝ ամանին։ Այդ հայացքը միշտ մի քիչ տարօրինակ էր թվում ինձ, բայց ես արդեն սովորել էի դրան։ Սպասում էի, որ հիմա կսկսի ուտել։
Բայց այդ օրը ամեն ինչ փոխվեց։
Նա շատ դանդաղ մոտեցավ, զգուշորեն վերցրեց ամանը իր բերանով ու կանգնեց մի պահ։ Ես նույնիսկ մտածեցի՝ գուցե պատրաստվում է տեղափոխվել մի քիչ հեռու, որ հանգիստ ուտի։ Բայց ոչ։ Նա շրջվեց ու սկսեց քայլել։
Ես մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էի նրա հետևից։ Չէի հասկանում՝ ինչ է կատարվում։ Բայց հետո ինչ-որ բան ինձ ստիպեց շարժվել։ Չգիտեմ՝ դա հետաքրքրություն էր, թե ներքին զգացում, բայց ես սկսեցի հետևել նրան։
Սկզբում նա գնում էր սովորական ճանապարհով, որով միշտ գալիս էր։ Բայց հետո հանկարծ թեքվեց դեպի այն հատվածը, որտեղ ես երբեք չէի գնացել։ Այդտեղ ամեն ինչ ավելի խիտ էր, ավելի մութ, ավելի լուռ։ Քիչ մարդիկ էին անցնում այդ կողմերով։
Ես մի պահ կանգ առա։ Մտածեցի՝ գուցե չարժե գնալ։ Բայց արդեն ուշ էր։ Ես ուզում էի հասկանալ՝ ուր է գնում։
Մենք քայլեցինք մի քանի րոպե, ու հետո ես հասկացա, թե որտեղ ենք մտնում։ Դա այգու այն հատվածն էր, որտեղ հին գերեզմաններ կային։ Միշտ հեռվից էի տեսել, բայց երբեք ներս չէի մտել։
Եվ հետո մենք հասանք մի փոքր բաց տարածքի։
Այնտեղ, մի հին գերեզմանի կողքին, նստած էր մեկ այլ շուն։
Նա այնքան հանգիստ էր, որ սկզբում նույնիսկ չնկատեցի նրան։ Բայց երբ շարժվեց, ես տեսա՝ որքան թույլ է։ Նրա մարմինը նիհար էր, շարժումները՝ դանդաղ։ Աչքերը՝ զգուշավոր, բայց միաժամանակ… սպասող։
Այդ հայացքը ես դժվար մոռանամ։ Դա պարզապես սովի հայացք չէր։ Դա սպասման հայացք էր։ Կարծես նա գիտեր, որ ինչ-որ մեկը կգա։
Առաջին շունը մոտեցավ նրան։ Շատ դանդաղ, առանց որևէ կտրուկ շարժման։ Նա դրեց ամանը նրա առաջ ու մի քայլ հետ գնաց։
Երկրորդ շունը մի պահ չշարժվեց։ Նա նայեց ամանին, հետո՝ առաջին շանը։ Այդ հայացքի մեջ ինչ-որ հարց կար, ինչ-որ անվստահություն։ Բայց առաջինը պարզապես նստել էր ու սպասում էր։
Մի քանի վայրկյան անց երկրորդը սկսեց ուտել։
Դանդաղ, զգույշ, բայց վստահ։
Ես չէի կարողանում հասկանալ՝ ինչ եմ տեսնում։ Սա պարզապես կերակրել չէր։ Սա ինչ-որ ուրիշ բան էր։ Առաջին շունը կարող էր ուտել իր բաժինը, նա առաջինն էր եկել, նա ստացել էր կերը։ Բայց նա ընտրել էր չուտել։
Նա ընտրել էր տանել։
Տանել մեկ ուրիշի մոտ, ով չէր կարող գալ։
Երբ երկրորդ շունը վերջացրեց, առաջինը մոտեցավ, վերցրեց դատարկ ամանը ու նորից շրջվեց։
Ես նորից հետևեցի նրան։
